Sposób planowania domu zmienił się wraz z liczbą urządzeń, które na co dzień wykorzystuje się w budynkach mieszkalnych. Jeszcze na etapie projektu trzeba zatem przewidzieć nie tylko podstawowe przyłącza, niemniej jednak także miejsce dla urządzeń technicznych, przebieg przewodów i sposobność późniejszych zmian. W praktyce łatwo zauważyć, że wiele problemów pojawia się nie dlatego, że zastosowano niewłaściwe rozwiązanie, lecz dlatego, że poszczególne elementy nie zostały ze sobą odpowiednio związane.
Nowoczesne instalacje w budownictwie obejmują dziś w głównej mierze instalacje elektryczne, wodne, kanalizacyjne, grzewcze, wentylacyjne a także systemy sterowania. Każda z nich ma swoje wymagania, a jednocześnie zajmuje określoną przestrzeń. Dlatego rozmieszczenie przewodów i urządzeń powinno wynikać z projektu całego budynku, a nie z wyborów podejmowanych dopiero podczas prac wykonawczych.
Duże znaczenie ma także sposób użytkowania poszczególnych pomieszczeń. Kuchnia wymaga innego układu przyłączy niż łazienka, garaż czy pomieszczenie przeznaczone do pracy. Przy instalacji elektrycznej trzeba uwzględnić sprzęty o różnej mocy, oświetlenie, urządzenia stałe oraz gniazda używane okazjonalnie. W nowych budynkach na prawdę bardzo często pojawia się także wymaganie przygotowania odpowiednich punktów pod klimatyzację, automatykę domową, monitoring czy urządzenia związane z produkcją i magazynowaniem energii. Instalacje w nowych domach mogą być zatem bardziej rozbudowane niż podstawowy układ przewidziany tylko do obsługi tradycyjnego wyposażenia. Ważne jest dodatkowo zachowanie rozsądnego zapasu. Zbyt mała liczba punktów może utrudnić późniejsze zmiany, natomiast nadmierne rozbudowanie systemu znaczy dodatkowe przewody, elementy zabezpieczające i większą liczbę miejsc wymagających uporządkowania.
Osobnego planowania wymagają instalacje odpowiedzialne za ogrzewanie i obieg powietrza. Wybór źródła ciepła wpływa na wielkość pomieszczenia technicznego, sposób prowadzenia instalacji oraz wymagania dotyczące zasilania. Przy wentylacji trzeba jednak uwzględnić przebieg kanałów, ich średnice, wysokość pomieszczeń i miejsca, w których można poprowadzić instalację bez kolizji z konstrukcją budynku. Na tym etapie w szczególności widoczna jest zależność między architekturą a techniką. Przesunięcie drzwi, zmiana wysokości sufitu czy inny układ wnętrz mogą wymusić korektę przebiegu przewodów. Dlatego rozwiązania techniczne warto przeanalizować razem z projektem pomieszczeń, a nie dopiero po zakończeniu zasadniczych prac budowlanych. Tyczy się to również dostępu do urządzeń. Element, który wymaga testom lub regulacji, nie powinien zostać umieszczony w miejscu, do którego po zrealizowaniu zabudowy nie będzie można się zdobyć.
Ważnym zagadnieniem pozostaje dokumentacja wykonanych prac. Po ułożeniu przewodów i rur sporo elementów zostaje przykrytych tynkiem, posadzką albo zabudową. Bez dokładnych informacji o ich przebiegu późniejsze wiercenie czy przebudowa pomieszczenia mogą być utrudnione. Warto więc zachować aktualne rysunki oraz fotografie instalacji zrobione przed ich zakryciem. Przydatne jest również opisanie rozdzielnic, zaworów i innych punktów, których funkcja nie za każdym razem jest oczywista po kilku latach. Nowoczesny budynek powinien być traktowany jako ogół, w której instalacje mają działać przez długi okres i podlegać okresowym zmianom. Z tego względu podczas projektowania znaczenie mają nie tylko parametry poszczególnych urządzeń, lecz także przystępność elementów, sposobność ich zamiany, przebieg tras instalacyjnych oraz zgodność utworzenia z dokumentacją techniczną.
Zobacz więcej: pompy ciepła ziemne łódź.
